{"id":5690,"date":"2020-08-19T22:25:55","date_gmt":"2020-08-20T02:25:55","guid":{"rendered":"https:\/\/novasyon.net\/?p=5690"},"modified":"2022-01-20T07:54:34","modified_gmt":"2022-01-20T12:54:34","slug":"non-grame-kreyol-ayisyen-gid-debitan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/creole101.com\/blog\/ht\/non-grame-kreyol-ayisyen-gid-debitan\/","title":{"rendered":"Non nan Gram\u00e8 Krey\u00f2l Ayisyen: Gid Senp pou Debitan"},"content":{"rendered":"<div class=\"tuto_chapters\">\n<div class=\"tuto_chapter\">\n<h3 id=\"Non\" class=\"tuto_chapter_title\">Non<\/h3>\n<div class=\"tuto_chapter_intro\">\nKonprann diferan tip non yo pa tw\u00f2 difisil, men li ka par\u00e8t yon ti jan konplike akoz de anpil, anpil non ki genyen. Annik f\u00e8 yon ti gade nan paj sa a&nbsp;<img decoding=\"async\" src=\"hhttps:\/\/novasyon.net\/images\/smileys\/unsure.gif\" alt=\"unsure.gif\">&nbsp; w ap w\u00e8 anpil non pw\u00f2p, non komen, non konpoze; sa ki pliry\u00e8l, sa k sengilye e latriye.<\/p>\n<ul>\n<li><a href=\"#non_definisyon\">Definisyon<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#non_tip\">Non komen<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#non_tip\">Non pw\u00f2p<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#non_jan\">Jan<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#non_nonb\">Nonb<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#non_fomasyon\">F\u00f2masyon<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<hr width=\"50%\">\n<div class=\"tuto_subparts\">\n<div class=\"tuto_subpart\">\n<h4 id=\"Non\" class=\"tuto_subpart_title\">Non<\/h4>\n<div class=\"tuto_subpart_content\"><a id=\"#definisyon\"><\/a>Non &#8211; Se pati nan diskou a yo itilize pou idantifye yon moun, yon plas, yon bagay, yon kalite oubyen yon aksyon. Non an ka gen pou fonksyon sij\u00e8 oubyen obj\u00e8 yon v\u00e8b, obj\u00e8 yon prepozisyon oubyen yon apozitif.<br \/>\nEgzanp: Jak, Jakm\u00e8l, liv.<a href=\"null\">null<\/a><br \/>\n<a id=\"#non_tip\"><\/a><\/p>\n<h5>Diferan tip non<\/h5>\n<p>\u00b7 <span class=\"rouge\">Non komen<\/span> \u2013 non moun (egzanp: p\u00e8p), bagay(egzanp: liv), b\u00e8t (egzanp: poul) e plas (egzanp: lek\u00f2l).<br \/>\n\u00b7 <span class=\"rouge\">Non pw\u00f2p<\/span> \u2013 non spesyal yon moun (egzanp: Rita), yon bagay (egzanp: Microsof Word), yon b\u00e8t(egzanp: King Kong) ak yon kote (egzanp: D\u00e8lma). Yon non pw\u00f2p toujou k\u00f2manse ak yon L\u00e8t Majiskil.<br \/>\n\u00b7 <span class=\"rouge\">Non konkr\u00e8<\/span> &#8211; Yon non konkr\u00e8 se jeneralman yon bagay ou ka manyen. Si w ka goute, touche, tande, santi oubyen w\u00e8 yon bagay moan se yon non konkr\u00e8. Eg. dlo, van, pidza<br \/>\n\u00b7 <span class=\"rouge\">Non abstr\u00e8<\/span> &#8211; Non abstr\u00e8 se kontr\u00e8 yon non Konkr\u00e8. Yon non abstr\u00e8 se non yon bagay nou ka panse de li oubyen nou ka santi men nou pa kapab w\u00e8 l (egzanp: zanmitay, kouraj, on\u00e8tete).<br \/>\n&nbsp;<\/p>\n<h5>Jan non yo<\/h5>\n<p>An krey\u00f2l pa genyen jan gramatikal, sa vle di, adjektif yo ak atik yo pa chanje, yo rete menm jan an devan nenp\u00f2t non. Men yon non kapap f\u00e8 referans a yon \u00e8t anime ki maskilen oubyen feminen (egzanp: manman\/papa; chyen\/chat; akt\u00e8\/aktris).<br \/>\n&nbsp;<\/p>\n<h5>Nonb non yo<\/h5>\n<p>Yon non kapab sengilye oubyen pliry\u00e8l.<br \/>\n\u00b7 Non sengilye &#8211; Yon non sengilye vle di yon s\u00e8l bagay s\u00e8lman. Egzanp kabann, gason, fi, liv, kay, chat.<br \/>\n\u00b7 Non pliry\u00e8l &#8211; Yon non pliry\u00e8l reprezante de bagay oubyen plis. L\u00e8 non yo chanje nonb \u00f2tograf yo pa toujou chanje; se l\u00f2t mo nan fraz la, spesyalman det\u00e8minan yo, ak kont\u00e8ks la k ap montre yon non se pliry\u00e8l. Egzanp: gason [an] \/ gason [yo] : atik &#8220;an&#8221; ki chanje ki vin &#8220;yo&#8221; montre gason se pliry\u00e8l.<br \/>\n&nbsp;<\/p>\n<h5>Fason non yo f\u00f2me<\/h5>\n<p>Non yo kapab f\u00f2me l\u00e8 nou ajoute k\u00e8k l\u00e8t nan yon non, nan yon v\u00e8b oswa nan yon adjektif.<\/p>\n<table class=\"tableau\">\n<tbody>\n<tr>\n<th>Non<\/th>\n<th>Non<\/th>\n<th>Sifiks<\/th>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>zanmi<\/td>\n<td>zanmitay<\/td>\n<td>&#8211;[t]ay\/aj<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>wa<\/td>\n<td>way\u00f2m<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>mizik<\/td>\n<td>mizisyen<\/td>\n<td>&#8211;yen\/y\u00e8n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<table class=\"tableau\">\n<tbody>\n<tr>\n<th>V\u00e8b<\/th>\n<th>Non<\/th>\n<th>Sifiks<\/th>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>ekri<\/td>\n<td>ekriven<\/td>\n<td>&#8211;en<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\u00f2ganize<\/td>\n<td>\u00f2ganizat\u00e8<\/td>\n<td>&#8211;[at]\u00e8\/ez<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>dirije<\/td>\n<td>dirijan<\/td>\n<td>&#8211;an<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<table class=\"tableau\">\n<tbody>\n<tr>\n<th>Adjektif<\/th>\n<th>Non<\/th>\n<th>Sifiks<\/th>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>tris<\/td>\n<td>trist\u00e8s<\/td>\n<td>&#8211;[t]\u00e8s<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>pw\u00f2p<\/td>\n<td>pw\u00f2pte<\/td>\n<td>&#8211;te<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>on\u00e8t<\/td>\n<td>on\u00e8tete<\/td>\n<td>&#8211;[e]te<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<hr>\n<\/div>\n<div class=\"tuto_chapter_conclu\">\nApr\u00e8 ou fin aprann anpil bagay sou non yo, li enp\u00f2tan pou nou aprann sou l\u00f2t pati nan diskou a. Ann ale!<\/p>\n<hr>\n<p><a href=\"https:\/\/novasyon.net\/h\/alfabe-kreyol-ayisyen\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" class=\"alignleft\" title=\"Alfab\u00e8 krey\u00f2l ayisyen\" src=\"http:\/\/novasyon.net\/images\/32x32\/backward.png\" alt=\"Atik anvan\"><\/a> <a href=\"https:\/\/novasyon.net\/h\/grame-kreyol-ayisyen-adjektif\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" class=\"alignright\" title=\"Adjektif - Gram\u00e8 krey\u00f2l ayisyen\" src=\"http:\/\/novasyon.net\/images\/32x32\/forward.png\" alt=\"Atik apr\u00e8\"><\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aprann kijan non fonksyone nan gram\u00e8 krey\u00f2l ayisyen. Gid sa a esplike kategori non yo, itilizasyon yo, ak fason pou rekon\u00e8t yo nan fraz chak jou.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5692,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"products":"","jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_food_recipe":[],"enable_food_recipe":"","food_recipe_title":"","food_recipe_description":"","food_recipe_serve":"","food_recipe_time":"","food_recipe_prep":"","food_recipe_level":"","food_recipe_keywords":"","food_recipe_category":"","food_recipe_cuisine":"","food_recipe_yield":"","food_recipe_calories":"","enable_print_recipe":"","ingredient":[],"instruction":"","jnews_social_meta":[],"jnews_review":[],"enable_review":"","type":"","name":"","summary":"","brand":"","sku":"","good":[],"bad":[],"score_override":"","override_value":"","rating":[],"price":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[199],"class_list":["post-5690","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-grame","tag-lang-kreyol"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/creole101.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5690","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/creole101.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/creole101.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/creole101.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/creole101.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5690"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/creole101.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5690\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/creole101.com\/blog\/wp-json\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/creole101.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5690"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/creole101.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5690"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/creole101.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5690"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}